Geografie:

De officiële naam van de federale republiek Mexico is de Verenigde staten van Mexico (Spaans: Estados Unidos Mexicanos) en ligt officieel in Noord Amerika maar heeft een uitgesproken Latijns-Amerikaanse sfeer. In het westen grenst Mexico aan de Grote of Stille Oceaan. In het oosten grenst het land aan de Atantische Oceaan die hier de Golf van Mexico en Caribische Zee heet. In het noorden aan de Verenigde Staten van Amerika waar de Rio Bravo voorhet grootste gedeelte de natuurlijke grensbarrière vormt. Ten zuiden ervan liggen Guatemala en Belize (het voormalige Brits-Honduras). De ± 100.3 miljoen inwoners leven op een grondgebied dat 1,97 miljoen vierkante kilometer beslaat, wat betekent dat Mexico wel zestig maal groter is dan Nederland!

Op de hoogvlakte - het meest centrale deel van het land - wonen de meeste mensen. Hier ligt ook de hoofdstad, Mexico-Stad (22 miljoen inwoners). De hoogvlakte (variërend in hoogte van 1500 meter in het noorden tot 2500 meter in het zuiden) ligt tussen de Sierra Madre Occidental en de Sierra Madre Oriental, twee gebergten die ten zuiden van de hoogvlakte samenkomen in een vulkanisch gebied. Een groot deel van het noorden is woestijnachtig savannegebied. Hier ligt ook het schiereiland Baja California dat niet alleen droog en woestijnachtig is maar ook bergachtig. Ten westen van het gebergte is het land gecultiveerd, hier vind je grote landbouwbedrijven waar oa sinaasappels, sisal, suikerriet en soja worden verbouwd. Het zuiden kent een prachtig gevarieerd landschap met bergen, kustvlakten en valleien. Aan de kusten van Mexico liggen lange witte stranden. Mexico is een land van tegenstellingen. In het noorden proef je de koloniale sfeer, uit de tijd dat de Spanjaarden vonden dat ze het voor het zeggen hadden. In het zuiden wonen veel indianen, de oorspronkelijke bewoners van het land. Mexico is een van de meest geïndustrialiseerde Derde Wereld-landen, maar de indianen leven in armoede. Je kunt in Mexico veel zien van alle volken die er door de eeuwen heen geleefd hebben. De Maya's, Azteken, Tolteken, Zapoteken en Spanjaarden hebben tempels, piramides, steden en tradities achtergelaten.

Men neemt aan dat de eerste bewoners van Mexico al zo’n 20.000 jaar voor Columbus arriveerde en leefden langs de oevers van het meer Lago de Texoco dat toen bijna de gehele vallei van Mexico bedekte. Vanaf 7500 v.C. verminderde de water toevoer en werd het moeilijker om alleen van de jacht en visserij in leven te blijven. De bewoners gingen langzaam over naar landbouw en ontwikkelden technieken als Chinampas, een soort drijvende tuinen zoals je nog steeds te vinden zijn in Xochimilco aan de zuidelijke grens van Mexico City. Er ontwikkelde zich, tussen 1200 v.C en 1521 n.C, diverse stammen met een hoge beschaving. Een van de eerste van deze stammen waren de waren de Olmteken die tussen 1200 en 600 v. C. leefde in de laaglanden ten zuiden van het huidige Vera Cruz. Vanaf zo’n 300 v.C. was er de opkomst van de Zapoteken van Oaxara en iets later (rond 250 n.C.) die van de Maya’s. Dit was de eerste grote beschaving die ontstond rond Teotihuacinán in centraal Mexico rond 600 n.C. opgevolgd door de Tolteken in Xochicalco en Tula. De laatste in de rij was het koninkrijk van de Azteken met als hoofdstad Tenochtitlán. De Azteken met hun koning Montezuma waren op het hoogtepunt van hun beschaving toen Hernán Cortés in de buurt van het huidige Vera Cruz voet aan wal zette op 21 april 1519. Het rijk werd totaal verwoest en geplunderd. Gedurende en na de Spaanse verovering, werd Tenochtitlán herbouwd als een totaal Spaanse stad. De oude Mexicaanse civilisatie, om en nabij 3000 jaar oud, werd vernietigd in de korte periode van 1519 tot 1521. Een klein groepje indringers verwoeste het Aztekenrijk, bracht er een totaal andere religie en degradeerde de lokale bevolking tot tweede rang mensen en slaven. Vanuit deze fatale en dramatische ontmoeting ontstond het moderne Mexico. Van de 16e tot de 19e eeuw heerst er een soort “apartheid”systeem in Mexico waarbij de Spaanse kolonisten en de afstammelingen daarvan, die een zeer klein deel van de bevolking uit maken, alle macht en het grootste deel van de rijkdommen in bezit hadden.

Op 16 September 1810 begon Miguel Hidalgo y Costilla een criolse (iemand die in mexico is geboren uit Spaanse (voor)ouders) priester een opstand die in 1821 leidde tot de onafhankelijkheid van Mexico tov Spanje. Dit was het begin van een chronisch instabiele periode die voortduurde tot dat dictator Porfirio Díaz aan de macht kwam. Die leidde Mexico met harde hand tussen 1878 en 1911 de geïndustrialiseerde eeuw in. Het harde en ondemocratische bestuur van Díaz was de aanleiding tot de Mexicaanse revolutie (1910-1920). De 10 jaar burgeroorlog koste zo’n 1.5 tot 2 miljoen mensen het leven.

Mexico is heden ten dagen een federale democratische republiek met grote autonomie voor de verschillende staten. Elke staat heeft een eigen grondwet, int eigen belastingen en heeft aan het hoofd een gouverneur. De uitvoerende macht is in handen van een direct gekozen president. De wetgevende macht berust bij het parlement, bestaande uit een Senaat (58 afgevaardigden) en een Huis van Afgevaardigden (210 afgevaardigden). In de grondwet die dateert uit 1917 werd bepaald dat landhervorming noodzakelijk was. Het grootgrondbezit werd grondig aangepakt. Sinds die tijd zijn er inderdaad verbeteringen doorgevoerd, maar lang niet genoeg. Nog steeds zijn grote delen van het land in handen van grootgrondbezitters. Zij wisten hun vruchtbare land voor onteigening te behoeden door dit onder familieleden te verdelen. Bovendien zijn veel grootgrondbezitters goede maatjes met allerlei politici. Vooral de campesinos zijn er erg aan toe. De stukjes grond die ze krijgen, zijn vaak te klein en eigenlijk niet geschikt voor landbouw.

Momenteel telt Mexico ruim 110 miljoen inwoners. De zeer jonge bevolking (de helft van de bevolking is jonger dan twintig jaar) is over het algemeen zeer gastvrij, vriendelijk, hoffelijk en zorgzaam. Naast de nationale taal, Spaans, zijn er ongeveer 60 streekgebonden indianen talen. Nadat Cortéz en zijn mannen Mexico hadden veroverd, vertrokken steeds meer Spanjaarden naar Mexico. Veel Spaanse mannen trouwden met Indiaanse vrouwen en stichtten gezinnetjes. Deze Spaans-Indiaanse kinderen worden mestiezen genoemd. Tegenwoordig vertegenwoordigen zij ongeveer 70 procent van de bevolking, terwijl de indianen (oa Nahua’s, Maya’s, Zapoteken, Mixteken en Tarascos) ongeveer vijfentwintig procent van de bevolking uitmaken. De resterende vijf procent is van Europese, Afrikaanse of Arabische afkomst. Het grootste deel van de bevolking is katholiek (90%) maar vaak is het geloof doorspekt met onderdelen van andere (natuur)godsdiensten. Dit is vooral het geval bij de indianen die op het platteland leven. Van de actieve bevolking leeft ongeveer een kwart van de landbouw. Maïs en koffie zijn hier de belangrijkste exportproducten. Een kleiner deel werkt in de mijnbouw en de industrie, waar de petrochemische industrie de snelst groeiende sector is. De helft van de actieve bevolking werkt echter in de dienstensector. Vooral het toerisme is hier een belangrijke bron van inkomsten.

De Mexicanen zijn trots op hun indiaanse en koloniale verleden. De folklore wordt in ere gehouden, variërend van het traditionele handwerk van de indianen tot de vrolijke mariachi-orkestjes. De Mexicaanse kunst is vooral in de oude beschavingen toonaangevend geweest. De oude beschavingen van Mexico waren in staat om één van de meest spectaculaire en oogstrelende architectuur tot stand te brengen. De architectuur van de oude tempels en piramides spreekt nu nog steeds tot de verbeelding. Heden ten dage kijken veel mensen nog met grote bewondering naar ondermeer de Maya-tempels. Plaatsen als Teotihuacán, Monte Albán, Chichén Itzá en Uxmal zijn voorbeelden van zo goed als intact gebleven steden uit de tijd van vóór de Spaanse bezetting. In deze steden zijn nog steeds ceremoniële centra, piramiden, tempels en binnenplaatsen te bezichtigen. Toch zijn veel steden (deels) door de Spanjaarden vernield en opnieuw opgebouwd. Eén van de eerste prioriteiten van de Spanjaarden was het vervangen van de heidense structuren door christelijke kerken. Deze kerken vertoonden dan kenmerken van Europese stijlen zoals de gotiek, barok en neo-klassiek. Deze architectuur nam hierdoor uiteraard andere vormen aan dan tijdens de oude beschavingen, maar men ging niet radicaal een andere kant op. Plaatsen en centra in Mexico-City vertoonden op het vlak van proportie en dergelijke meer gelijkenis met de gebouwen van Teotihuacán of Uxmal dan met de centra in Madrid die als model dienden. Naarmate de Mexicaanse cultuur meer verbonden geraakte met de westere, verloor de architectuur wel wat van zijn originele vorm en aanzien. Maar het verschil in grootte, het gebruik van licht en proportie, en de nadruk op levendige kleuren en contrasten bleef bestaan.

Schilderkunst is al van oudsher een belangrijk onderdeel van de Mexicaanse kunst. Dit bewijzen muurschilderingen uit oude Mayatempels. Ook de schilderkunst, op voornamelijk gebakken aardewerk (keramieken) en codices (oude boeken waar het geschrift bestond uit afbeeldingen en niet uit letters), was in die tijd een geliefkoosde bezigheid. Ook de muurschilderingen zijn een eeuwenoude traditie die nog steeds wordt voortgezet. De muziek is ook een niet te vergeten onderdeel van de Mexicaanse kunst. Kenmerkend zijn de El Mariachi-orkesten en de verhaalliedjes. Ook het pottenbakken, weven en beschilderen van maskers en levensbomen laat zien (deels voor het toerisme) hoe rijk Mexico aan volkskunst is. Al deze kunstvormen zijn heden ten dage terug te vinden in Mexico.

Mexico is een groot land met verschillende klimaatzones. Het klimaat in Mexico wordt grotendeels bepaald door de hoogteverschillen en de omringende oceanen. Er zijn warme gebieden waar de gemiddelde temperatuur hoger ligt dan 26 graden, tot koude gebieden met temperaturen onder de 10 graden. Het kent subtropische-, tropische-, woestijn-, berg- en steppegebieden. Toch kun je Mexico opdelen in ruwweg 3 klimaatzones; een hete, een gematigde en een koude zone.

• Hete zone: Tussen de 0 en 600 meter, aan de westkust. Gemiddeld is het er tussen de 23 en 26 graden.
• Gematigde zone: Bevindt zich tussen de 600 en 800 meter met een gemiddelde jaartemperatuur van 17 tot 23 graden. Het is de subtropische oostkust met uitzondering van de noordkust van Yucatán die betrekkelijk droog is.
• Koude zone: Ligt boven de 1800 meter en kent een gemiddelde jaartemperatuur beneden de 17 graden.

In Mexico kennen ze geen lente, zomer, herfst en winter. Je kunt de seizoen eigenlijk heel simpel verdelen in twee seizoenen: het droge seizoen (wintertijd) van oktober tot mei en het regenseizoen (zomertijd) van mei tot oktober. In de regenachtigste maanden loopt je dagelijks grote kans in de namiddag verrast te worden door een korte, maar hevige plensbui. De rest van de dag is het er hartstikke zonnig en aangenaam. Toch kun je Mexico gewoon het hele jaar door bezoeken.

Mexico heeft een zeer gevarieerd landschap: bergen, valleien, woestijnen, meren, rivieren, vulkanen, tropisch regenwoud en een ongeveer 9900 kilometer lange kustlijn. Omdat het klimaat per gebied zeer sterk kan verschillen is ook de flora en fauna zeer afwisselend en afhankelijk van de streek en vind je hierdoor in Mexico duizenden verschillende planten en diersoorten. De plantenwereld is zeer diverse van cactussen (wereldwijd zijn er zo’n 6000 cactussoorten en tweederde deel hiervan is in Mexico te vinden) in de verschillende woestijnen tot de kleurrijke orchideeën in het tropische regenwoud. Een aantal ook bij ons bekende planten, zoals de dahlia en de begonia, komt oorspronkelijk uit Mexico. Valleien en heuvelruggen zijn vaak bedekt met bloeiende bomen als bougainvillea, magnolia, jacaranda, Westindische rode jasmijn, oleander, poinsettia, hibiscus, banderillobloem en gardenia. In de vochtige gebieden van de "tierra templada" groeit de nationale boom van Mexico, de ahuehuete, een reuzencipres. Voornamelijk in Chiapas en Yucatán vinden we nog eenvijfde van het oorspronkelijke regenwoud van Mexico. Hier groeien o.a. moerbeibomen, braaknotenbomen, sapotillebomen en de hoge guanacastes.

Ook wat de dierenwereld betreft is Mexico goed bedeeld. Er leven in de woestijnen, op de hoogvlakten en heuvels, in de bergen en tropische regenwouden wonen ontzettend veel dieren waaronder meer dan 1000 vogelsoorten. Bijzondere vogels zijn oa de Mexicaanse gaai, ± 60 soorten kolibries, ara’s, toekans en de prachtige quetzal. In heel Mexico, in alle landschappen en klimaatgebieden, leven ontzettend veel verschillende dieren. Van de bedreigde wolven in de noordelijke woestijnen tot de tapir (het grootste Mexicaanse zoogdier) in het zuidelijke tropische regenwoud waar hij zich meestal in de buurt van het water ophoudt. Ook de zeldzame jaguar heeft hier samen met de verwante ocelot, margay en de jaguarundi zijn leefgebied. Een bijzonder roofdier is de zilvergrijze poema of zilverleeuw die nu alleen nog in de bergen voorkomt. In en rond Mexicaanse rivieren en meren leven vele soorten schildpadden. o.a. de reuzenzeeschildpad caguama. Deze omgeving is ook het jachtgebied van alligators en krokodillen. Van de vele vissen kunnen de bijzondere zwarte baars en de regenboogforel genoemd worden. Ook de zee voor de kusten van Mexico kent een gevarieerde dierenwereld. Voor de kust van Baja California zijn van januari tot half maart grote groepen grijze walvissen te zien die hier o.a. hun kalven ter wereld brengen. Verder leven in de zeeën rond Mexico o.a. dolfijnen, roodvissen, goudmakrelen, barracuda's, roggen, zwaardvissen, dolfijnen, marlijnen, inktvissen, tonijnen en haaien (o.a. stierkophaai, citroenhaai en verpleegsterhaai). Vele soorten prachtig gekleurde koraalvissen leven rondom de schitterende koraalriffen en in lagunes in de Caribische zee.

Het is in Mexico helaas niet anders dan in andere (ontwikkelings)landen; een steeds verder uitbreidende bevolking en het daardoor steeds verder terugdringen van de leefgebieden van een aantal diersoorten. Hierdoor staan een aantal dieren op het punt uit te sterven of uit hun leefgebied te verdwijnen.