's Morgens vertrekken we met de trein vanuit Hengelo naar Schiphol om daar met het vliegtuig verder te gaan. Na een prima vlucht met een prachtig toestel (Boeing 777) van Malaysia Airlines, waarin ik overigens voor het eerst in mijn leven luchtziek ben geweest (geen pretje, maar met de hulp van de geweldige bemanning ben ik na ongeveer 30 minuten alweer volledig opgeknapt), landen we de volgende dag in Kuala Lumpur. Nadat we eerst de mooie luchthaven hebben bewonderd vertrekken we 2 uur later naar Medan in Indonesië.

Bij het uitstappen maken we in de aankomsthal kennis met onze reisleidster (Giselle) en de groep. Dertien personen van jong (22 jaar) tot middelbare leeftijd (55 jaar), en dan in de rij voor de paspoortcontrole. Nadat we zijn toegelaten, weer in de rij maar nu voor de bagage. De eerste reistas is er zo maar de tweede laat lang, heel lang op zich wachten, sterker nog: hij komt helemaal niet, stevig balen dus! Na het invullen van de nodige formulieren toch maar op weg naar Bohorok onze eerste overnachtingsplek. Na een wilde bustocht (schijnt hier de gewoonte te zijn) zijn we om ± 14.00 uur bij ons hotel in het Gunung Leuser natuurpark aan de Bohorok-rivier. De eerste indrukken zijn overweldigend: een ongelofelijk mooie natuur veel lachende en zwaaiende mensen en ook nog eens een hotel dat prachtig ligt te midden van het tropische regenwoud aan de rivier. Nog een snel introductierondje en dan wil iedereen maar 1 ding; naar de kamer. Nadat we ongeveer 3 uur de tijd hebben gehad om bij te komen of de omgeving te verkennen eten we met z'n allen op het terras van het hotel onze eerste Nasi Goreng en gaan dan nog samen een rondje door het dorp lopen om hierop vroeg naar bed te gaan.

We staan om 6.00 uur op. Betty wordt wakker met een ontzettend dik oog van een muggensteek. Doordat onze klamboe en al het muggenspul in onze vermiste tas zitten hebben we ons dus niet tegen de muggen kunnen beschermen, we zijn dan ook beiden diverse keren gestoken. Toch hebben we er weinig last van en Betty haar oog is ook al na een uur weer volledig in zijn oude staat hersteld.Na het ontbijt, toast met ei of Nasi Goreng (heerlijk - je bent in Indonesië toch) vertrekken we voor een prachtige morgen. We steken de Bohorok over in een uitgeholde boomstam en maken dan onder leiding van twee gidsen een wandeling naar de voederplek van de orang-oetangs. In het Gunung Leuserpark is namelijk een rehabilitatiecentrum van de orang-oetangs gevestigd onder auspiciën van het WNF. Hier worden ze getraind om weer in de vrije natuur te leven. De meeste hier verblijvende apen zijn dit ontwend, doordat zij vroeger in gevangenschap hebben geleefd of doordat zij houtkap uit hun natuurlijke omgeving verjaagd. Het is fascinerend om de orang-oetans van zo dicht bij te zien sommige zelfs met jong. Het is zo wie zo niet voor te stellen dat we anderhalve dag geleden nog in Nederland zaten en nu in deze jungle. De jungle is moeilijk te beschrijven; vochtig, soms iets benauwd, warm en heel groen, varens, lianen, palmen, rode kleverige aarde, insekten, vlinders en veel onbekende geluiden van apen, krekels, vogels en andere voor ons onbekende dieren. Na en tijdje gaan we verder voor een drie uur durende wandeling door het oerwoud. Langs een smal pad gaan we dieper de jungle in; soms steil omhoog dan weer steil naar beneden over omgevallen bomen en tussen lianen door. We lopen achteraan waarbij een gids ons alles vertelt wat we willen weten. Over de dieren (er schijnen er nog olifanten, tijgers en beren voor te komen) en de planten; oa over de bast van de kinine-boom waar de lokals een thee van maken die je beschermd tegen malaria. Plotseling zien we twee orang-oetangs (waarvan een met jong) op nog geen twee meter voor ons. Gewillig "poseert" er eentje voor onze camera. Verderop komen we nog andere apensoorten tegen. Aan het eind van de tocht hebben we een mooi uitzicht over Bohorok en de omliggende jungle. Na de lunch gaan diegene die daar zin in hebben raftend de rivier af. We komen aantal keren in het water terecht doordat de roeiers niet goed op elkaar zijn ingespeeld. Aan het eind van de tocht worden we, weer een ervaring rijker, met een aftands "busje" weer naar boven gebracht. Als we terug zijn brengt Giselle ons nog geweldig nieuws: onze tas is terecht. Zij heeft vanmiddag overal geïnformeerd en hij was blijven staan in Kuala Lumpur en wordt morgen nagebracht. Wat zijn we blij. In het dorp lekker gegeten en na de tijd nog wat gedronken in "cafe" The Cave.Een in de rotsen uitgehakte ruimte waar een live bandje speelde van plaatselijke muzikale grootheden die hoofdzakelijk plaatselijke liedjes zongen. Ondanks dat het gezellig was toch een beetje op tijd naar bed want morgen is het vroeg op voor een lange busreis naar het Tobameer.

Vanmorgen om 7.00 uur vertrokken. De rit van Bohorok naar Prapat, gelegen aan het reusachtige Toba-meer is een aaneenschakeling van kampongs en plantages. We rijden langs honderden huisjes van groot tot klein van mooi tot aan echte krotten. We drinken koffie in de stad Medang en rijden verder. We komen langs duizenden mensen allemaal zwaaien, langs lachende en wuivende kinderen en overal kokosnoten- en palmolie-plantages. Om ongeveer 13.00 uur stoppen we bij een wegrestaurant om te eten. We eten met z'n tienen een padang-maaltijd; een wirwar van een tiental schaaltjes met van alles en nog wat. Vis(jes), garnalen, kip, groente etc. en alles zéér pikant en dit alles met een bord witte rijst. Elke keer als we afrekenen verbazen we ons weer, deze keer moesten we alleen de schaaltjes betalen waarvan gegeten was en dit betekende voor ons met z'n tweeën omgerekend fl. 6.00 (incl. drank). Na deze heerlijk culinaire stop rijden we weer verder. We stoppen bij een cacao- en palmolie-plantage en bekijken de vruchten. Bij de palmolieplantage zien we hoe deze trossen met vruchten worden geoogst, met een soort zeis op een wel heel lange stok worden ze uit de kruin van de boom gezaagd, een werkje voor mannen met stevige bovenarm spieren. Aangekomen bij het Tobameer hebben we een prachtig overzicht over het meer en het in het meer gelegen eiland Samosir. Met de boot naar Tuk Tuk op het eiland. We meren aan bij ons hotel dat prachtige kamers blijkt te hebben met een gewone wc en een warme douche, vanaf het balkon kijken we uit over het Tobameer. Eerst gedoucht en de kleding weggebracht om te laten wassen dan met de groep lekker uit gegeten in een nabijgelegen restaurantje. Aan het eind van de maaltijd worden we door het personeel getrakteerd op live-muziek. Eén gitaar en jongens en meisjes die allen samen voor ons zingen.

We kunnen uitslapen en staan om 8.30 uur op om te ontbijten. We hebben vandaag en morgen vrije dagen die we zelf in kunnen vullen. We zijn er intussen wel achter dat we een heel bijzonder groep hebben getroffen. We kunnen als groep prima met elkaar overweg en iedereen laat iedereen vrij om ook dingen voor zichzelf te doen. Unaniem besluiten we om een fietstocht over het eiland te gaan maken. Het duurde even voor de fietsen bij ons hotel waren, ze kwamen werkelijk van alle kanten (soms zelfs achter op een brommer) maar na een tijdje konden we op weg naar Tomok. Nadat we onderweg een keer de bergen zijn ingestuurd (als Indonesiërs de weg niet weten sturen ze je uit beleefdheid maar een kant op) hebben we toch de stenen doodskisten van koning Sidadutar en zijn koningin bezichtigd waarnaar we op zoek waren. Nadat we ergens koffie en diverse vers fruit cocktails hebben gedronken ( en de plaatselijke kinderschare onder groot enthousiasme rijkelijk van ballonnen hebben voorzien, deze had Corrie uit Nederland meegenomen) werden we bij iemand thuis uitgenodigd om haar traditionele Batak-huis te bezichtigen, toch iets anders als dat wij thuis gewend zijn. Het eiland is vrij vlak maar ondanks dat kom je toch behoorlijk aan het zweten maar gelukkig is het intussen wat bewolkt geworden als we verder fietsen. We fietsen nog een uur rond voor we na het hotel terug keren. Hier aangekomen klaart het weer op en kunnen we nog even in het meer zwemmen en snorkelen (allemaal guppies). 's Avonds lekker kip gegeten en het eerste souvenir gekocht, een met de hand gesneden "magische" stok.

Als we opstaan regent het al, ondanks dat besluiten we om met z'n allen een tocht met een boot over het meer te maken. Eerst naar Simanindo waar we een traditionele Batak dans bijwonen op een pleintje omringt door traditionele Batak huizen. Na de koffie per boot verder naar Ambarita waar we een offerplaats en een gerechtshof bezoeken van ongeveer 400 jaar oud. Terug in Tuk Tuk klaart het weer op en blijft het de verdere dag droog. In het hotel geluncht en 's middags nog wat winkeltjes bekeken met artikelen van de plaatselijke nijverheid (hoofdzakelijk met de hand gesneden voorwerpen).

Na het ontbijt om 7.30 uur vertrokken we voor een lange busrit naar Padangsidempuan. Dit is een soort tussenstop op weg naar Bukittinggi waar we morgen tegen de avond aan komen. We zien dat de levensstandaard heel langzaam iets verbeterd. Dit is iets wat we de hele reis zouden zien, hoe verder we richting Bali kwamen hoe hoger de levensstandaard en de daarbij behorende prijzen van het levensonderhoud. Onderweg stoppen we bij zwavelbronnen, lopen over de markt van Balige, bekijken een koffieplantage en eten verse ananas bij een ananasplantage en maken foto's bij de eerste echte sawah's die we tegen komen. In Tarutung stoppen we voor een korte lunchpauze. Laat in de middag komen we aan in ons hotel. Een stuk minder dan we de laatste dagen gewend waren maar nog alleszins acceptabel. s' Avonds met de hele club in een aantal becaks naar het restaurant. Het eten was dit keer niet bijzonder, koud en scherp. Waarschijnlijk vonden ze Betty wel iets bijzonders want die moest na het eten met elke serveerster en ober op de foto. Weer terug met de becak en hup naar bed. De volgende morgen (héééél vroeg) worden we geconfronteerd met het gegeven dat we nu echt in moslimgebied zijn aangeland.

Om 6.00 uur opgestaan om om 7.00 uur te vertrekken naar Bukittinggi. Het is vandaag weer een lange reis die niet zolang lijkt door de tussenstops die er onderweg worden gemaakt. We zien hoe een gedresseerd aapje kokosnoten uit de kokospalm haalt en leggen een bezoek af aan een kruidenplantage. Hier zien we oa: kaneel, vanille, citroengras, pepertjes en nog veel meer kruiden. Onderweg komen we langs een aantal "heilige" bomen (supergrote ficussen van soms wel 60 meter hoog en tientallen misschien wel honderden jaren oud) en stoppen bij een mosliminternaat voor enige duizenden jongens. Deze zitten hier samen gepropt om oa de koran en Arabisch te leren. We vinden het maar een heel armoedige en broeierige vertoning. Onderweg ergens gegeten, dit zal mij nog lang heugen want in een uur tijd ben ik zo ziek als een hond er worden er voor mij meer stops gemaakt dan om foto's te maken. De verdere reis gaat dan ook geheel langs mij heen. Er wordt onderweg nog gestopt bij het passeren van de evenaar, hier wordt een ieder bestormt door kinderen die t-shirts willen verkopen. Ook Betty koopt voor mij een t-shirt. Na de verder zeer bochtige weg door de groene bergen komen we om ongeveer 18.00 uur aan bij ons hotel. Ik duik gelijk het bed in en Betty gaat met de rest mee wat eten en komt dan bij me liggen.

Het is vandaag gelukkig een vrije dag zodat ik de hele dag in bed kan blijven liggen. Betty trekt er met de rest op uit. 's Morgens is ze met Corrie, Frans, Jannie en Henk de stad in geweest naar het Taman Budokanduang park met dierentuin waar ze werden overspoeld door studenten die hun engels op wilden halen en natuurlijk met hun op de foto wilden. Op de terugweg hebben ze nog even over de markt gelopen en wat boodschapjes gedaan. Als Betty terug komt gaat het met mij wat beter maar nog niet goed genoeg om met Betty en 5 anderen mee te gaan. Zij hebben namelijk een busje met gids gehuurd om in de omgeving iets van de Minangkabau-cultuur te zien. Onderweg wordt er een echt Minangkabau-huis bezocht waarbij de familie hun allerhartelijkst begroet. Toen door naar de prachtige dorpjes Piladang en Tabat Patah met mooie huizen, houtsnijkunst en prachtige weefkunst. Onderweg bij een huis nog koek gegeten en toen weer terug naar het hotel. Ik ben intussen zo ver opgeknapt dat ik mee ga uit eten. Nou ja, het was uit maar van eten kwam nog niet zoveel, alleen een kop thee en toastje. Betty had een heerlijke salade van komkommer met ei en Foe Yong Hai en daarbij een bananen juice.

Vandaag de laatste dag in Bukittinggi. We vertrekken onder begeleiding van twee gidsen naar het Ngarai ravijn oftewel het Karbouwengat zoals de Nederlanders het vroeger noemden. Ik ben intussen zover aangesterkt dat ik besluit om mee te gaan. Ik neem met aantal anderen de korte route terwijl Betty met de rest de lange route neemt. We maken een prachtige wandeling van bovenop de ene kant van de vallei naar bovenop de andere kant waar we de rest weer tegen komen in het dorp Kota Gadang een stadje dat hoofdzakelijk bekend is om zijn (filigraan) zilverwerk. Hier worden we ontvangen in het huis van de zus van een van onze gidsen en krijgen er thee met cake en noedelsoep. Harriet wordt hier niet helemaal goed en besluit met Giselle met een taxi naar huis te gaan. Zoals later blijkt ook maar beter want er staat ons nog een fikse wandeling te wachten. We kijken in het stadje nog even rond en zien hoe de zilveren sieraden met de hand worden gesmeed en kijken rond in een boerderij hoe er rijst wordt gedorst. Dan vervolgen we samen de tocht. We maken een prachtige wandeling van bijna twee uur midden door de natte en sompige sawah's. We komen door een bamboebos waar de bamboe wel 25 meter hoog groeit. Ik ben blij dat we bij het eindpunt aankomen want ik kan wel merken dat ik nog niet helemaal de oude ben. We worden met z'n achten in een oud en gammel busje gepropt om ons naar het hotel te brengen. Bij de eerste beste verhoging in het landschap denkt het busje; bekijk het maar en houdt het voor gezien. We besluiten om het laatste stukje dan ook maar te gaan lopen. Terug in het hotel ben ik volledig uitgeteld. Nadat we beiden hebben gedoucht gaan we eerst een uurtje liggen. 's Avonds met z'n allen gegeten in een leuk tentje aan de hoofdstraat. Ik heb toch maar weer thee en wat toast genomen voor de zekerheid (een rib uit mijn lijf want ik moest wel 25 cent betalen) en Betty had heerlijke Rendang met witte rijst en vers fruit met Yoghurt toe voor maar 20.000 roepiah (± fl 6.00 incl. drank). Op tijd naar bed want morgen moeten we om 7.00 uur op.

Vanmorgen om 8.00 uur vanuit het hotel vertrokken naar het vliegveld van Padang. Na een leuke busreis en de hele ceremonie van inchecken en hangen in de vertrekhal, om ongeveer 12.00 uur vertrokken naar Jakarta. Om ongeveer 13.15 uur komen we aan op het vliegveld van Jakarta. De reis met Mandala Airlines was niet echt een doorslaand succes; het vliegtuig was vies en het eten steenkoud dus dat hebben we maar laten staan. Na een rit van 30 minuten komen we aan bij Hotel Karya Bahana, een eenvoudig maar net hotel met een beetje een verouderde kamer (naar onze maatstaven) maar met tv. Hierop waren diverse buitenlandse zenders te ontvangen waaronder CNN, zodat we weer eens journaal konden kijken om te zien wat er zoal in de wereld aan de hand was. Om zeven uur spreken we met z'n allen af om een wandeling door de stad te maken en aansluitend wat te gaan eten. We lopen een flinke ronde rond ons hotel en komen allereerst over het Plein van de Vrijheid (Lapangan Merdeka) met daarop het torenhoge (137 mtr) Nationaal Monument in de vorm van een toorts met een vlam. Iets verderop is er een oergezellige avondmarkt waarop van alles te kopen is, van stripboekjes, batterijen en kleding tot aan imitatie horloges. We besluiten om rustig over de markt verder te wandelen. De meeste van ons kunnen de verleiding niet weerstaan en kopen een (of meer, niet waar Giselle) horloges voor tussen de 3 en 6 gulden. Op de terugweg naar het hotel komen we langs een eettentje tegenover ons hotel en gaan hier eten, het blijkt een aanrader te zijn want we hebben hier prima gegeten onder het genot van heerlijk verse vruchtensapjes en cocktailtjes. Jakarta zal nooit mijn meest favoriete stad worden, smog hangt er eigenlijk altijd en afgezien hiervan stinkt het er sowieso naar alles en nog wat. Verder is het er vreselijk smerig, je kleding is aan het eind van de dag gegarandeerd grijs. Bovendien is het er als wij er zijn ook nog eens bloedheet en benauwd en als je dan om 21.30 uur op je airco-kamer komt denk je wel weer even terug aan de "schoonheid" van Sumatra.

Ze zeggen dat Jakarta een bruisende, moderne miljoenenstad is en dat willen we vandaag dan wel eens gaan bekijken. We vertrekken na het ontbijt met de hele groep voor een rondwandeling door Jakarta. Eerst een stukje met de trein (tram) naar de wijk Kota, het oudste deel van de stad en tevens het gedeelte waar nog een (klein) deel van de Nederlandse invloed van weleer terug te vinden is. We wandelen wat rond en posten onze ansichtkaarten op het postkantoor waarna we wat gaan drinken in het vlak naast het postkantoor gelegen "Café Batavia". Dit schitterende gebouw, waarin vroeger de Nederlandse sociëteit was gevestigd, is omgetoverd tot een werkelijk prachtig luxe café wat zeker een bezoek waard is ( Ze hebben er overigens ook nog eens heerlijke cappuccino). Na het bezoek aan "Batavia" (een bezoek dat overigens alleen voor de welgestelde Indonesiër is weggelegd) lopen we door naar "De Sunda Kelapa" het oude havengebied. Hier worden de grote zeilschepen gelost die hier met tropisch hardhout van Kalimantan en Sulawesi aanmeren. Dit lossen gebeurd overigens met de hand, over een smalle houten loopplank worden de planken op de schouder van het schip af gedragen. Vanaf de kade kun je heel goed het verschil tussen arm en rijk in Jakarta zien, je kijkt over de krottenwijken en de smerige Ciliwung rivier uit op de prachtige hoogbouw in het (zaken)centrum. Intussen is het bloedheet geworden en besluiten we in verschillende taxi's terug te rijden naar het hotel. Na een rit van een half uur, waarin we constant de chauffeur in de gaten hebben gehouden, het leek alsof de beste man elk moment in zwijm kon vallen, kwamen we bij ons hotel aan. Na het middageten lopen we met Heidi, Maarten en Frans even naar het dichtbij gelegen winkelcentrum om wat in kopen te doen en een hamburger bij McDonalds te eten (wilt toch eens wat anders niet waar). Tijdens ons verblijf loopt een mini demonstratie voor het VN-gebouw aan de overkant van McDonalds plotseling uit de hand. Er wordt plotseling geschoten en demonstranten en bange omstanders stormen, achtervolgd door de politie, McDonalds binnen. Ook binnen breekt nu de paniek uit en we vluchten, voor de menigte, McDonalds uit richting een soort van V&D waar men tegen de rellen de stalen rolluiken naar beneden laat zakken. we kunnen nog net onder de luiken door worden getrokken voordat we tussen de van de andere kant komende (gewapende) oproerpolitie en de demonstraten terecht komen. Binnen is er van alles niets meer te merken. Na ongeveer 30 minuten gaan de luiken weer open en kunnen we weer naar ons hotel om bij te komen van de angstige ervaring. 's Avonds blijken er, volgens CNN, bij de demonstratie 5 mensen te zijn omgekomen, schrikken geblazen dus. Na wat te hebben gegeten zijn we met zijn alle nog even naar het, dure, Hardrockcafe geweest. Op tijd naar bed want morgen moeten we om 6.00 uur op.

We rijden om 7.00 uur weg om na ongeveer een uur te stoppen bij de botanische tuinen van Bogor oftewel Buitenzorg. Hier kun je heerlijk door de koele tuien wandelen en een goed overzicht krijgen van de rijke Indonesische Flora. We vervolgen hierna onze weg richting de Puncak-pas waar we een paar keer stoppen om bij de uitgestrekte theeplantages foto's te maken. We stoppen onderweg bij een mooi restaurant, waar we verwelkomd worden met gongslagen en personeel in originele plaatselijke klederdracht. Hier eten we wat en drinken natuurlijk thee (en een zakje mee krijgen als souvenir). Een half uur nadat we weer zijn vertrokken krijgt de bus een lekke band, we lopen wat verder en gaan bij een tankstation wat zitten drinken in afwachting van de bus. Een kleine 30 minuten later zitten we weer in de bus naar Saung Udjo. Dit is een project in Bandung om kinderen van de straat en dus uit het criminele milieu te houden. Er is hiervoor een Angklung (een soort bamboe muziekinstrument) muziekschool meer gezet waar de kinderen leren spelen en dansen. Vanaf 15.30 uur tot 17.30 wonen we een voorstelling bij waarbij kinderen vanaf 2 jaar samen spelen, dansen en zingen. Hartstikke leuk om het enthousiasme van deze kinderen te zien. Om 18.00 uur komen we aan bij ons hotel waar ze niet op onze komst hadden gerekend, gelukkig waren er nog voldoende kamers vrij. We eten wat bij een Pizzahut en liggen op tijd in bed.

We vertrekken om 7.00 uur voor een prachtige rit naar het aan de Indische Oceaan gelegen Pangandaran. Onderweg zien we veel palmbossen en schitterende sawa's. Bij een koffiestop 's morgens blijft de bus erg lang weg omdat er weer problemen zijn met de achterband. Onderweg stoppen we om het Sudanese dorp Kampong Naga te bezoeken. Dit traditionele dorp heeft nog geen elektriciteit, stromend water of andere zegens van deze tijd maar het ligt wel prachtig in een dal tussen twee bergen. Om bij het kleine dorp te komen moeten we 325 treden af (klopt!, zelf geteld) en er op de terugweg natuurlijk ook weer tegenop. Om 16.15 uur komen we aan bij ons mooie hotel, dat direct aan het strand ligt. Het hotel is gezegend met een eigen zwembad waarvan we ook gelijk gebruik maken. Hier komen we een doofstomme jongen tegen die aanbied ons te masseren, dit is niet tegen dovemans oren gezegd en een kwartier later lig ik op bed voor een heerlijke massage waarna Betty volgt. En dit voor 30.000 Roepia per persoon. Om 19.00 uur vertrekken we met een fiets-Beçak naar een restaurant waar we heerlijk vis eten die we kort daarvoor zelf hebben mogen uit zoeken in de keuken. Met de Beçak terug en met een aantal mensen uit de groep aan het strand nog een paar pilsjes gedronken voor we zijn gaan slapen om te dromen van deze heerlijke dag.

In Pangandaran kun je alle kanten op; je er van de tropische zon, zee en stranden genieten, of de omgeving gaan verkennen. Wij besluiten om de eerste dag met de hele groep met fiets-Beçaks een rondrit te maken over het platteland langs het originele Pangandaran (ons hotel ligt in een soort toeristenplaatsje). Het wordt een geslaagde rit waarbij we langs diverse huisfabriekje gaan om deze te bekijken. We zien o.a. hoe tahoe, bruine suiker (Kula Djawa) en kroepoek worden gemaakt, ook stoppen we nog bij een "steenbakkerij". Als laatste komen we bij een Wajangpoppen maker/speler die ons wat meer vertelt over deze voor Indonesië karakteristiek kunstvorm. Nadat we de lunch ergens op het strand hebben gebruikt rijden we verder naar de zogenaamde "Green Canyon". Dit is een kloof die aan alle kanten begroeid is. Als je hier met de kleine pauw doorheen vaart is het alsof je in een andere wereld bent, schitterend. Terug in het hotel eerst weer een duik in het zwembad genomen voordat we zijn gaan eten. Na het eten kunnen we het weer niet laten en zitten we tot laat aan het strand wat te drinken. De volgende morgen hebben we wat uit geslapen tot wel 8.15 uur en zijn toen met een paar man met een fiets-beçak vertrokken naar de andere kant van het (schier)eiland om de vissers binnen te zien komen. Nog even naar wat een visafslag en de vismarkt wordt genoemd gelopen en toen weer terug naar het hotel voor een relaxte middag aan het zwembad. 's Avonds heerlijk gegeten en op tijd naar bed omdat we morgen al om 7.00 uur vertrekken.

Om 7.00 uur in de bus op weg naar Wonosobo. We stoppen bij Kalipucang waar we de plaatselijke ferry over de Ciliwung-rivier nemen, deze brengt ons in vier uur naar Cilacap. Het eerste stuk is mooi door groen akker- en bosland, waarbij je langs kleine dorpje komt en mensen die langs de rivier staan te vissen zich wassen of bijvoorbeeld de was aan het doen zijn. Ook kun je veel vogels en andere dieren zien (wij bijvoorbeeld een visotter). Het laatste stuk kan er niet snel genoeg op zitten. In Cilacap staat de bus op ons te wachten er rijden we met wat kleine (foto)stops in een keer door naar Wonosobo. Dit blijkt niet onze favoriete plaats te zijn (van niemand van de groep geloof ik) het is vies (vuil) en onprettige mensen. Daarnaast is het super-moslim wat inhoud dat je er om de 100 meter een moskee hebt waarvan af ze je allemaal, vanaf vier uur 's morgens, om hun hards hun best doen om je uit je slaap te houden.

Vanmorgen om 8.00 uur met 2 kleine busjes vertrokken naar het Dieng-plateau. Dit is eigenlijk een volgestroomd kratermeer op 2000 meter hoogte met akkers, vulkanische activiteit en oude hindoetempels. We hebben eerst 3 hindoetempels bezocht. Hier prijzen wij ons gelukkig dat Thea bij ons is want zij is zo aardig ons haar tweede fototoestel te lenen omdat onze is gevallen bij het uitstappen van de bus. Morgen in Yogyakarta maar kijken voor een nieuwe. We rijden verder naar een deel van het plateau waar nog volop vulkanische activiteit is. We zien geisers, poelen met borrelende modder en overal is de alom aanwezige geur van de zwavelbronnen te ruiken, ja de aarde is hier nog lang niet tot rust gekomen. We rijden nog langs het "Telaga Warna" het veelkleuren meer maar doordat de zon net achter de wolken was verdwenen was het niet zo spectaculair als wanneer de zon vol in het water schijnt er zijn dan, in het niet eens zo grote meer, diverse kleuren water waar te nemen veroorzaakt door de verschillende algen en de diverse soorten ondergrond in het meer. Van hieruit rijden we terug naar Wonosobo om onze bagage op te halen. Gelukkig rijden we gelijk weer verder. Onderweg naar Yogyakarta maken we een stop bij de Borobudur. Nadat we ons eerste hebben verlost van de honderden op je afstormende souvenirverkoop(st)ers, bezoeken we dit prachtige monument. Dit tussen 778 en 850 v. Chr. gebouwde Boeddhistische monument wordt terecht wel eens als het achtste wereldwonder beschouwd. Op de verdere tocht bezoeken we nog een van de vele in de omgeving van de Borobudur liggende tempeltje (de Candi Mendut) en komen dan in de namiddag in Yogya aan. Ons hotel (het Pakumas hotel) blijkt een gezellig hotel te zijn met grote donkere "tropische" meubelen en wederom een zwembad waarin in we in no-time een duik nemen. We gaan met de taxi naar het centrum wat eten en zijn op tijd terug in het hotel voor een "op tijd naar bed".

Vanmorgen rustig aan gedaan en (pas) om 8.00 uur opgestaan. Met de bus hebben we een kleine stadstoer gedaan waarbij we allereerst naar het Paleis van de Sultan (Kraton) zijn geweest waar we een rondleiding hebben gehad. Hierna nog naar een leeratelier en een batikfabriek. Hier hebben we een aan een rondleiding meegedaan waar duidelijk werd uitgelegd hoe deze arbeidsintensieve manier van kleding verven in zijn werk gaat. Uiteraard werden we aan het eind van de rondleiding meegenomen naar de winkel waar Betty zich een (eerlijk is eerlijk) prachtige Kimono heeft laten aan meten, die later die dag keurig in het hotel is bezorgt. Na deze stop door naar het zilverdorpje Kota Gede waar we nog even bij een werkplaats van zilversmeden hebben rondgeneusd. Op de terugweg hebben we met een paar andere onderweg af laten zetten op de Jalan Malioboro (grootste winkelstraat van Yogya) alwaar we een paar uur hebben rondgesnuffeld onder andere op zoek naar een nieuw fototoestel. Met een fietsbeçak hebben we ons 's middags naar het hotel laten brengen waar we de zere voeten heerlijk even in het het zwembad hebben laten bij komen. Met de taxi hebben we ons de stad in laten brengen om wat te eten ik weet niet meer waar maar dat is ook niet belangrijk want het eten was ook niet bijzonder.

De volgende dag hebben we met Giselle en vijf andere afgesproken om het Prambanan Tempel complex te bezoeken. Dit tussen de 8e en10e eeuw gebouwde hindoeïstische tempelcomplex is nadat het in de tussenliggende eeuwen geheel verwoest is geweest de laatste tientallen jaren weer voor een groot gedeelte gerestaureerd. Het complex is met de Borobudur een van de indrukwekkendste monumenten die we op deze reis zijn tegen gekomen. Nadat we rond het middaguur weer terug waren in ons hotel, zijn we er na het eten maar weer op uit getrokken om te kijken of we ergens een beetje goede fotocamera konden bemachtigen iets wat tot onze verbazing uiteindelijk nog prima is gelukt. Doordat de Fuji-camera's in Indonesië worden gemaakt konden we voor een redelijke prijs (vergelijkbaar met Nederland) een mooie camera kopen. Naderhand bleek deze tot onze opluchting ook nog eens prima foto's te maken. Na terugkomst in het hotel nog even de tijd voor een duik in het zwembad om dan om 18.00 uur te vertrekken voor een voorstelling van een Ramayanaballet met voorafgaand een prima Indische rijsttafel.

We hebben vandaag eerst wat uit uitgeslapen en hebben daarna met z'n allen ontbeten. Bij het ontbijt hebben we de verjaardag van Giselle gevierd, met zeer zoete Indische taart. We hebben met een aantal andere besloten deze laatste vrije dag in Yogya te gebruiken om nog een wat door de stad te zwerven. Als eerste hebben we een tijdje rondgedoold op de vogeltjesmarkt (waar niet alleen vogeltjes maar ook o.a. aapjes, jonge tijgertje!!, slangen, vliegende honden en vissen te koop werden aangeboden) waarna we zijn doorgelopen naar de vlakbij gelegen restanten van het Taman Sari. Dit is een voormalig waterpaleis en lusthof van de vroegere Sultans. Hierna lopen we via de Jalan Malioboro weer naar ons hotel terug. Na weer een verfrissende plons in de luxe van ons zwembad te hebben genomen zijn we om 19.00 uur klaar om ons voor de laatste keer naar de Jalan Malioboro te laten brengen om daar tegenover McDonald heerlijk te gaan eten in een restaurant waarbij we uitzicht hebben over een groot gedeelte van de zeer levendige winkelstraat. Terug in ons hotel pakken we de bagage vast zo ver mogelijk in omdat we morgen weer verder trekken.

Doordat Heidi vannacht met hoge koorts naar het ziekenhuis is geweest zijn we wat later dan de bedoeling was vertrokken om via Solo naar Malang te gaan. Van de rit naar Malang is alleen het laatste stuk door de bergen het vermelden waard. Aangekomen in ons Malang rijden we rechtstreeks naar hotel Montana Dua. Mooi hotel met (wat een luxe) wederom een zwembad. 's Avonds laten we ons met taxi's naar Malang brengen naar hotel-restaurant Tugu Malang. Dit zeer luxe in koloniale stijl opgetrokken hotel herbergt een schat aan antiek, van zilver en porselein tot wajangpoppen. We hebben hier onder het genot van live muziek voortreffelijk gegeten. (Op de zeer uitgebreide kaart stonden zelfs nederlandse gerechten als hutspot!! en erwtensoep!!). Onze buikjes rond gegeten in dit 5 sterren restaurant en dat voor RP 120.000 voor 2 personen, ongelofelijk.

Vandaag wordt er rustig aan gedaan omdat we aankomende nacht om 1.30 uur vertrekken naar de Bromo. We gaan na het ontbijt met z'n tienen de stad in. Eerst naar de chinese tempel Eng Ang Kiong en daarna naar Toko Oen, een "gezelschapshuis" uit de koloniale tijd. Vervolgens naar de "Pasar Burung" (vogelmarkt) en de "Pasar Bunga" (bloemenmarkt). 's Middags heerlijk aan en in het zwembad gelegen. Tegen 18.00 uur vertrokken om wederom in Hotel Tugu Malang te gaan eten. (We konden de verleiding niet weerstaan.)

Om 1.30 uur stonden er 3 minibusjes voor ons klaar om ons richting de Bromo-vulkaan en daar de zon op te zien komen. Heidi blijft achter en komt met de bus mee omdat het met haar wederom niet zo goed gaat. Halverwege krijgt ons busje pech zodat we ons moeten verdelen over de resterende twee busjes. Om 4.45 uur stonden we ons te vernikkelen om toch maar niets te missen van het wondermooie schouwspel dat zonsopgang heet. Maar zonder gekheid, het was het ritje meer dan waard om te zien hoe de zon opkomt over het woeste landschap wat zich tussen de zon en ons bevond. De prachtige rose-rood gloed die zich langzaam uitspreid over de bergen en rokende vulkanen beneden ons, werkelijk adembenemend mooi. Na dit koude avontuur snel de busjes weer opgezocht voor een (hobbelig) ritje naar beneden naar de Bromo-vulkaan. We rijden eerst de berg af om daarna op een oud lavaveld aan te komen hier rijden we overheen naar de eigenlijke krater toe. Na een klim van z'n 250 treden komen we op de kraterrand aan en kunnen zo over de rand naar beneden kijken alwaar diverse rokende en zwaveldamp uit brakende gaten zijn waar te nemen. We nemen wat foto's en wandelen dan rustig terug naar de busjes, deze brengen ons naar Probolinggo waar de grote bus (incl. Heidi) op ons wacht. Na wat gegeten te hebben en een ritje langs een plaatselijk ziekenhuis (ivm de zich steeds slechter voelende Heidi) zijn we in rap tempo doorgereden naar Glenmore (op z'n 50 kilometer afstand van Jember) waar we overnachten. Hier komen we om 12.30 uur aan. Gelukkig kent ook dit hotel de luxe van een zwembad zodat het programma voor de rest van de dag snel gemaakt is. Eerst een middagdutje dan zwemmen en dan eten in het hotel waarna we moe maar voldaan om (jawel en dat in de vakantie) 21.00 uur in bed liggen.

Nadat we om 6.00 uur zijn gewekt en een ontbijtje naar binnen hebben gewerkt vertrekken we om 7.00 uur richting de haven om ons met de boot over te laten zetten naar Bali. Na enig oponthoud op de kade waren we toch nog vrij snel aan boord. Om 9.00 uur vertrokken we met de ferry voor een vaart van ongeveer 45 minuten naar Bali. Een stuk uit de kust van Java keek ik om en zag een van de vele vulkanen op Java hoog boven de rest van het landschap uit zien steken terwijl, aan de overkant, de Gunung Merbuk ook een poging deed de hemel te bereiken. Heidi was intussen zo ziek geworden dat Giselle besloot met haar vanaf de haven op Bali direct, per taxi, richting het ziekenhuis in Denpassar te gaan. Zonder Heidi, Maarten en Giselle gingen we verder met de bus naar Ubud, waar we na een koffiestop onderweg om 14.30 uur in ons hotel aan kwamen. Het hotel ligt aan de rand van Ubud aan Monkey-Forrest Road en heeft diverse appartementen waarbij onze mooie sfeervolle kamers erg verspreid liggen. We spreken af dat, nadat iedereen zijn bagage heeft weggebracht en heeft opgefrist, we een wandeling gaan maken volgens een routebeschrijving die Harriet uit Nederland heeft meegenomen. De wandeling die we gemaakt hebben was zeer de moeite waard maar we hebben niet veel gehad aan de routebeschrijving want die liet aan duidelijkheid te wensen over zodat we al na 10 minuten de weg kwijt waren. We zijn door diverse sawa's gelopen en via enkele in de buurt liggende dorpjes zijn we weer op een gegeven ogenblik weer terug gelopen omdat het inmiddels al tegen de avond liep en de duisternis hier binnen een kwartier kompleet is. Uiteindelijk werd het toch nog een flinke wandeling van 2.5 uur in plaats van de 60 minuten zoals stond aangegeven in de routebeschrijving. We zijn aansluitend op de wandeling met z'n allen wat gaan eten. Moe maar voldaan hebben we om 22.00 uur ons bed opgezocht, dit overigens niet nadat ik een poging heb gedaan een kanjer van een kakkerlak te vangen. Een poging overigens die jammerlijk mislukte.

We zijn om 7.45 uur opgestaan. Vandaag en morgen hebben zijn we vrij om zelf je dagprogramma samen te stellen. We hebben eerst een aantal rondjes in het zwembad getrokken (dat overigens omringd wordt door struiken met prachtige bloemen) en daarna rustig ons ontbijt (tosti met banaan, bakje gemengd fruit en thee) opgegeten. Samen met Frans, Henk en Annie hebben we het 100 meter verderop gelegen Monkey Forrest bezocht. Een leuk en heerlijk koel park met vele tientallen aapjes. Omdat wij zo vroeg waren waren de bussen met toeristen nog niet gearriveerd en konden wij rustig en ongestoord rondwandelen. Hierna hebben ergens een kopje koffie gedronken en hebben de verdere middag gewinkeld op zoek naar souvenirs voor onszelf en het thuisfront. Ubud in namelijk een prima plek om te winkelen of als basis te dienen om Bali te ontdekken, maar het is intussen ook behoorlijk toeristisch geworden met de daarbij behorende winkels, restaurants en irritante personen die je van alles aan proberen te smeren (vooral taxi ritten). Om 16.00 uur terug naar het hotel om wat te zwemmen en te luieren. Giselle komt in de loop van de middag langs om te vertellen dat het iets beter gaat met Heidi maar dat ze aan het infuus ligt en zeker een paar dagen in het ziekenhuis moet blijven. Er is bij haar Dengue (knokkelkoorts) geconstateerd. Om 19.00 uur vertrekken we met z'n allen om een Balinese dansvoorstelling bij te wonen van o.a. de apendans. Hartstikke leuk, een gezelschap van zeker 100 'dansers' die een aantal originele dansen opvoerde. Hierna, op advies van Giselle, gegeten in Puri Garden restaurant, wat zeker een aanrader is.

Voor vanmorgen hebben we met z'n achten een busje besteld dat ons naar Penestenan brengt van waaruit we de ruim tien kilometer terug willen lopen naar Ubud. Via een werkelijk schitterende dalende route lopen we door authentieke dorpjes en tussen prachtig groene Sawa's terug naar Ubud. We komen onderweg o.a. een markt tegen waar de voorbereidingen voor een processie, later die week, in volle gang zijn. Omdat er van de ongeveer 50 aanwezige niemand is die met ons kan communiceren komen we helaas niet te weten waarvoor of waarom de talrijke poppen, draagbaars en andere gevaartes gemaakt worden. Na terugkomst de verdere dag heerlijk relaxend aan het zwembad tot we 's avonds met z'n alle zijn gaan eten.

Na aankomst in de haven van Lembar gaan we direkt met het klaar staande minibusje naar ons hotel in Senggigi. Na enig oponthoud onderweg, (we hadden voor de tweede keer deze reis te kampen met een lekke band) kwamen we na ongeveer een uur aan in Senggigi waar we de komende dagen worden ondergebracht in het prachtige Pendok Senggigi. Dat bleek een goed hotel te zijn met prachtig gelegen bungalowtjes en een zwembad. Nadat we ons gedoucht en omgekleed hadden zij we met de hele groep Senggigi ingelopen. Bij het Super-de-luxe Senggigi Beach Hotel aan het strand eerst een paar overheerlijke cocktail gedronken. Daarna zijn we weer terug naar de stad gelopen om in een van de vele restaurantjes te gaan eten.

Vandaag zijn we om 7.45 uur opgestaan om met een praan in ongeveer 1 1/2 uur naar Gili Trawangan te varen. Gili trawangan is een van de drie Gili-eilandjes die voor de kust van Lombok liggen en een paradijs vormen voor de duikers en snorkelaars onder ons. Nadat we op Gili Trawangan zijn aan gekomen, zijn diegene die geen snorkeluitrusting bij zich hebben deze bij een van de vele verhuur tentjes gaan huren (niet zo duur maar let wel op of het masker past en niet lek is). Hierna hebben we ongeveer 1 1/2 uur van een onvoorstelbaar mooie onderwaterwereld kunnen genieten. Zelfs Betty (die de vorige dag nog snorkelles in het zwembad heeft gekregen) was niet meer het water uit te krijgen na het zien van deze paradijselijke en schitterende azuurblauwe zee met zijn ontelbare kleurrijke vissen. Nadat we bij een strandtentje hebben gegeten (vis en kip), zijn de liefhebbers nog een tweede keer wezen snorkelen. Om 14.45 uur weer teruggevaren. Omdat de wind om deze tijd altijd opsteekt was de terugtocht heel wat onrustiger dan de heenweg. Terug bij ons hotel hebben de verjaardag van Hariët en Frans gevierd (ze hadden zelfs voor mierzoet Indonesisch gebak gezorgd, tevens van Janneke want die is morgen jarig) en dan door naar de kamer voor de dagelijkse douche. Nadat we in een wederom prima restaurantje hebben gegeten hebben we ons met een plaatselijke paardenkoets naar het hotel laten brengen.

Om 6.45 uur de wekker gezet omdat we samen met Thea, Harriët en Frans een busje hebben gehuurd om een toer over het eiland te maken. Na een belabberd ontbijt (flensjes met een zure saus erin) stond ons busje met de chauffeur en de gids al klaar. Lombok is een nog niet zo heel toeristisch eiland en als je dan z'n rondtoer maakt kom je op plekken waar volgens mij nog helemaal geen toeristen zijn geweest zoals de kust bij Kuta. Daar hebben we gegeten in een van de twee restaurants die het dorp rijk zijn. Verder ligt er een prachtig strand waar ik niet één toerist (ook geen plaatselijk bevolking trouwens) heb gezien. Maar voor we in Kuta waren zijn we eerst langs het keramiekdorpje Banyumulek en het traditionele Sasak-dorp Sade gereden. In Banyumulek hebben we een pottenbakkerij bekeken van potten en schalen maakte van een voor deze streek zeer typerende zwarte klei (Deze potten kwam ik een jaar later in Nederland weer tegen). Toen zijn we door gereden naar Sade, een dorpje waar nog geleefd wordt volgens de regels van enige honderden jaren geleden waarbij het dorpshoofd zeer veel in de melk te brokkelen heeft, maar ondanks dat zijn er al wel enkele kraampjes met T-shirtjes. Doorgereden naar het weefdorp Sukarare waar we een weverij hebben bezocht waar het werk nog gedaan werd zoals hier ongeveer honderd jaar geleden. Nadat we in Kuta hebben gegeten zijn we doorgereden om via het platteland uit te komen bij Lingsar alwaar we de gecombineerde Hindoe-Moslim tempel hebben bezocht. Van hieruit weer naar het hotel waar we in het zwembad nog even de indrukken van de dag kunnen laten bezinken. 's Avonds weer gezellig en goed in Senggigi gegeten. Laat je niet van de wijs brengen door allerlei types die je een bepaald restaurant in willen lokken maar zoek zelf wat uit, keus te over.

Om precies 9.00 uur vertrok de boot, voor wederom een 4 uur durende overtocht, naar Bali. Deze keer een veel plezieriger overtocht; goede stoelen, airco en een leuke Amerikaanse film (de titel is mij ontschoten). Na 5 uur meert de boot aan. Door een voor ons nog steeds onduidelijke reden hebben we 1 uur moeten wachten voor we de (lege) haven in mochten. Bij het eerste beste tentje wat gegeten en toen door naar Kuta. Ons hotel ligt op loopafstand van het centrum en het strand. In het hotel ontmoeten we Heidi en Maarten weer. Heidi is gisteravond ontslagen uit het ziekenhuis en gaat met ons mee naar huis. Even 3 rolletjes weg gebracht om ze te laten ontwikkelen en afdrukken en dan douchen en omkleden. Nadat we in Kuta wat gegeten hebben drinken we in ons hotel nog wat terwijl we een deel van de videofilm bekijken die Heidi en Maarten van de reis hebben gemaakt.

Vandaag eerst lekker uitgeslapen tot jawel 9.00 uur. Na het ontbijt, wat niet veel voor stelde , tot ongeveer 12.00 uur gezwommen in zee. Niet voor iedereen even prettig omdat er nogal hoge golven waren, maar voor diegene die hier wel tegen bestand waren natuurlijk heerlijk. Na de foto's opgehaald te hebben 's Middags vast begonnen met inpakken. Om 15.30 uur vertrekken we met twee busjes naar Tanah Lot, een tempel op een uit zee oprijzende rots, om er de zonsondergang te bekijken. Onder het genot van een heerlijk koude Bali Hai de prachtige zonsondergang aanschouwd. Als het bijna donker is terug naar Kuta om na aankomst door te lopen naar het centrum om daar gezamenlijk van het "laatste avondmaal" in Indonesië te genieten.

De volgende morgen worden we met de bus opgehaald voor het ritje naar de luchthaven van Denpassar. Na alle papieren rompslomp worden we uitgeleide gedaan door Giselle (die blijft omdat ze volgende week weer een groep heeft in Nieuw Zeeland) en Harriet en Thea (die er nog een paar dagen bij aangeknoopt hebben). Met de rest vertrekken we voor de vlucht naar Kuala Lumpur. Hier moeten we 7 uur wachten voor we verder kunnen reizen naar Amsterdam. De eerste paar uur wat rondneuzen en drinken en eten maar dan slaat de verveling toch wel toe. We zijn dan ook blij dat we weer kunnen vertrekken. Weer hebben we een prachtig vliegtuig van Malaysia Airlines dat ons zeer comfortabel naar Nederland terug brengt.

's Morgens om 6.35 uur landen we weer op Schiphol. In de trein op weg naar huis kunnen we maar weer langzaam wennen aan Nederland en dit zal nog enige dagen (weken) zo blijven. Eenmaal thuis aangekomen zijn we weer een grandioze ervaring rijker. We beseffen pas later dat we 35 dagen in een onvoorstelbaar mooi en afwisselend land hebben doorgebracht en daarbij het geluk hebben gehad dat we in deze tijd zaten "opgescheept" met een aantal fantastische mensen en een prima reisleidster.

Anniiiie, Corry, Frans, Frans, Harriet, Heidi, Henk, Henk, Janneke, Maarten, Thea en niet te vergeten Giselle: Terima Kasih.

Indonesia, Selamat Jalan.